دیزل ژنراتور از دو قسمت اصلی موتور دیزل و آلترناتور تشکیل شده و نوعی ژنراتور برق است که با استفاده از سوخت گازوئیل، برق سه فاز یا تکفاز تولید میکند. به ترکیب یک موتور دیزل، یک ژنراتور و قطعات کمکی مختلف (مانند شاسی، کانوپی، صدا خفهکن، سیستمها و ماژولهای کنترل، قطعکننده اضطراری مدار، سیستم مولد گرما، استارت و…) به طور خلاصه جن ست گفته میشود. دیزل ژنراتور از دو واژه دیزل (Diesel) و ژنراتور (Generator) تشکیل شده است. واژه دیزل، برگرفته از نام مخترع موتور دیزل، رادولف دیزل، است. ژنراتور نیز قطعهای است که نیروی مکانیکی حاصل از چرخش میل لنگ موتور دیزل را به برق تبدیل میکند.
به طور معمول، از دیزل ژنراتور با توان تا ۳۰ کیلووات تکفاز برای خانهها، مغازههای کوچک و دفاتر و ادرات استفاده میشود. ژنراتورهای صنعتی سه فاز با توان تا ۲۰۰۰ کیلووات برای تأمین برق مجتمعهای تجاری، کارخانهها و سایر تأسیسات صنعتی کاربرد دارند. یک جن ست ۲۰۰۰ کیلوواتی را میتوان در یک کانوپی 12 متری به همراه مخزن سوخت، تحهیزات کنترلی، ادوات توزیع برق و سایر تجهیزات مورد نیاز برای کار به عنوان یک منبع تأمین برق مستقل یا پشتیبان قرار داد.
مزایای استفاده از دیزل ژنراتور
دیزل ژنراتور به دلیل مزایای متعددی که ارائه میدهد، سالهاست به انتخاب شماره یک بسیاری از صنایع و کسب و کارها برای تأمین برق خصوصاً در کاربردهای اضطراری تبدیل شده است. مهمترین مزیت دیزل ژنراتور، دسترسی آسان و قیمت ارزان سوخت گازوئیل است. از سایر مزایای دیزل ژنراتور، میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
نگهداری راحتتر و نیاز به تعمیرات کمتر: ژنراتور دیزلی نسبت به انواع دیگر ژنراتورهای موجود در بازار، نگهداری راحتتری دارد. این بدان خاطر است که موتور ژنراتور برای راهاندازی به قطعات کمتری نیاز دارد، بنابراین دیگر نگران تعویض شمعها یا اورهال کاربراتور مانند موتور ژنراتور گازسوز نخواهید بود.
بهرهوری سوخت بالا: دیزل ژنراتور نسبت به انواع دیگر ژنراتور مانند ژنراتور گازی، سوخت کمتری مصرف میکند و در نتیجه، بهرهوری سوخت بالاتری دارد.
مقاومت بالا: انواع دیزل ژنراتور در شرایط سخت محیطی عملکرد پایداری را از خود نشان میدهد. البته، قابل ذکر است که برخی برندهای دیزل ژنراتور مانند ولوو، کامینز، پرکینز و بادوین محصولاتی با مقاومت بالاتر در شرایط سخت نسبت به رقبای چینی تولید میکنند.
ذخیرهسازی ایمنتر سوخت: ذخیرهسازی سوخت دیزل ایمنتر از انواع دیگر سوخت مانند بنزین است که در چشم به هم زدنی میتواند مشتعل شود. گازوئیل همچنین ماندگاری بیشتری نسبت به بنزین دارد، بنابراین به سوخت باکیفیتتری دسترسی خواهید داشت.
طول عمر بالا: برخی از مدلهای دیزل ژنراتور حتی تا سه برابر بیشتر از یک ژنراتور گازسوز میتوانند عمر کنند. با نگهداری مناسب، یک دیزل ژنراتور این پتانسیل را دارد که سالهای زیادی قبل از نیاز به تعمیرات اساسی کار کند.
تأمین توان پیوسته: دیزل ژنراتور نسبت به انواع دیگر ژنراتورهای موجود، قادر به تحمل بارهای بزرگتری است و میتواند مدت زمان بیشتری کار کند. این امر باعث میشود که مولدهای دیزلی خصوصاً برای مناطق دورافتاده که دسترسی به شبکه برق شهری میسر نیست، گزینهای ایدهآل باشند.
دیزل ژنراتور یا جن ست با ترکیب دو بخش اصلی موتور دیزل و ژنراتور الکتریکی، به عنوان دستگاه مولد برق برای تولید الکتریسیته در مواقع اضطراری یا در مناطقی که به شبکه برق شهری دسترسی ندارند، استفاده میشود. دیزل ژنراتور از چند قسمت تشکیل شده است که شامل بخشهای اصلی موتور دیزل، آلترناتور، سیستم سوخترسان، سیستم خنککننده، سیستم تنظیم ولتاژ، کنترل پنل و سیستم اگزوز میشود. موتور دیزل به عنوان منبع تأمین توان عمل میکند و آلترناتور انرژی مکانیکی حاصل از چرخش موتور را به الکتریسیته تبدیل میکند. هماهنگی اجزای دیزل ژنراتور با یکدیگر به منظور عملکرد بهینه و پایداری این دستگاه مهم و حیاتی است.